BÀI SQL Cơ bản – CHỦ ĐỀ: HỆ THỐNG BÁN HÀNG / ĐƠN HÀNG

Bảng users

users (

id BIGINT PRIMARY KEY,

username VARCHAR(50),

full_name VARCHAR(100),

email VARCHAR(100),

department_id BIGINT,

status INT, -- 1: active, 0: inactive

created_at TIMESTAMP

)

Bảng departments

departments (

id BIGINT PRIMARY KEY,

name VARCHAR(100)

)

Bảng documents

documents (

id BIGINT PRIMARY KEY,

title VARCHAR(255),

creator_id BIGINT,

status VARCHAR(20), -- draft, processing, completed

created_at TIMESTAMP

)

Bảng document_logs

document_logs (

id BIGINT PRIMARY KEY,

document_id BIGINT,

action VARCHAR(50), -- create, approve, reject, view

user_id BIGINT,

created_at TIMESTAMP

)

Bài test

⏱ Thời gian gợi ý: 30–40 phút
🎯 Mục tiêu:

SELECT, WHERE
JOIN cơ bản
COUNT, GROUP BY
ORDER BY
Hiểu dữ liệu nghiệp vụ

Câu 1: Lấy danh sách user đang hoạt động

Yêu cầu:
Lấy username, full_name, email của user có status = 1

Câu 2: User theo phòng ban

Yêu cầu:
Lấy danh sách user kèm tên phòng ban, sắp xếp theo tên phòng ban tăng dần

Câu 3: Đếm số user theo phòng ban

Yêu cầu:
Mỗi phòng ban có bao nhiêu user (chỉ tính user active)

Output:

department_name | total_users

Câu 4: Văn bản do user tạo

Yêu cầu:
Lấy danh sách văn bản (title, created_at) do user có username = 'admin' tạo

Câu 5: Thống kê văn bản theo trạng thái

Yêu cầu:
Đếm số văn bản theo từng status

Tiêu chí pass Cơ bản

Viết được SELECT đúng
JOIN không sai logic
Không dùng SELECT *
Kết quả đúng nghiệp vụ

BÀI TEST SQL – CHỦ ĐỀ: HỆ THỐNG BÁN HÀNG / ĐƠN HÀNG

I. MÔ TẢ CHUNG

Giả định CSDL: MySQL / PostgreSQL

1️⃣ Bảng customers

customers (

id BIGINT PRIMARY KEY,

customer_code VARCHAR(50),

full_name VARCHAR(100),

email VARCHAR(100),

status INT, -- 1: active, 0: inactive

created_at TIMESTAMP

)

2️⃣ Bảng products

products (

id BIGINT PRIMARY KEY,

product_code VARCHAR(50),

name VARCHAR(255),

price DECIMAL(12,2),

status INT -- 1: selling, 0: stopped

)

3️⃣ Bảng orders

orders (

id BIGINT PRIMARY KEY,

order_code VARCHAR(50),

customer_id BIGINT,

order_date TIMESTAMP,

status VARCHAR(20) -- new, paid, cancelled, completed

)

4️⃣ Bảng order_items

order_items (

id BIGINT PRIMARY KEY,

order_id BIGINT,

product_id BIGINT,

quantity INT,

unit_price DECIMAL(12,2)

)

5️⃣ Bảng payment_logs

payment_logs (

id BIGINT PRIMARY KEY,

order_id BIGINT,

payment_method VARCHAR(50), -- cash, bank, momo

amount DECIMAL(12,2),

payment_time TIMESTAMP

)

II. BÀI TEST SQL – MỨC ĐỘ CƠ BẢN

⏱ Thời gian: 30–40 phút
🎯 Mục tiêu:

SELECT, WHERE
JOIN cơ bản
COUNT, SUM
GROUP BY
Hiểu nghiệp vụ bán hàng

🟢 Câu 1: Khách hàng đang hoạt động

Yêu cầu:
Lấy danh sách customer_code, full_name, email của khách hàng có status = 1

🟢 Câu 2: Danh sách đơn hàng kèm tên khách hàng

Yêu cầu:
Lấy order_code, order_date, status, full_name

Sắp xếp theo order_date giảm dần

🟢 Câu 3: Thống kê số đơn theo trạng thái

Yêu cầu:
Đếm số lượng đơn theo từng status

🟢 Câu 4: Sản phẩm trong một đơn hàng

Yêu cầu:
Với order_code = 'ORD001', liệt kê:

product_code | product_name | quantity | unit_price

🟢 Câu 5: Tổng tiền của mỗi đơn hàng

Yêu cầu:
Tính tổng tiền = SUM(quantity * unit_price) cho từng đơn hàng

✅ Tiêu chí pass Cơ bản

JOIN đúng
Tính toán chính xác
Không lạm dụng SELECT *

III. BÀI TEST SQL – MỨC ĐỘ NÂNG CAO

⏱ Thời gian: 60–90 phút
🎯 Mục tiêu:

Subquery
LEFT JOIN / NOT EXISTS
Kiểm thử dữ liệu
Phát hiện sai lệch nghiệp vụ
SQL tối ưu

🔵 Câu 1: Khách hàng chưa từng đặt đơn

Yêu cầu:
Liệt kê khách hàng chưa có bất kỳ order nào

🔵 Câu 2: Đơn hàng chưa được thanh toán

Yêu cầu:
Lấy danh sách đơn hàng không có bản ghi trong payment_logs

🔵 Câu 3: Đơn hàng có tổng tiền khác tổng thanh toán

Yêu cầu:
Phát hiện các đơn hàng mà:

SUM(order_items) ≠ SUM(payment_logs.amount)

➡️ Mục tiêu: kiểm thử sai lệch dữ liệu tài chính

🔵 Câu 4: Sản phẩm bán chạy nhất

Yêu cầu:
Tìm sản phẩm có tổng số lượng bán ra cao nhất
(Chỉ tính đơn status = 'completed')

🔵 Câu 5: Lần mua gần nhất của mỗi khách hàng

Yêu cầu:
Với mỗi khách hàng, lấy đơn hàng mới nhất

Output:

customer_code | full_name | last_order_date

➡️ Gợi ý:

MAX(order_date)
CTE hoặc subquery

🔵 Câu 6: Phát hiện dữ liệu bất thường

Yêu cầu:
Liệt kê:

order_items có product_id không tồn tại
orders có customer_id không tồn tại

➡️ Mục tiêu: Data Integrity Testing

🔵 Câu 7 (Bonus – Tư duy hệ thống)

Câu hỏi lý thuyết:

Nên index những cột nào?
Vì sao không nên tính tổng tiền từ orders.total_amount nếu có order_items?